'Sherlock Holmes'-gamemakers vissen eindelijk uit hoe het moet

Na een vol decennium en zes eerdere games uit de 'Sherlock Holmes'-reeks, heeft de Oekraïens-Ierse studio Frogwares eindelijk de juiste formule beet. 'Sherlock Holmes: Crimes & Punishments' vervangt de zoekplaatjesgameplay voor een frisse 3D-aanpak, leunt visueel nog dichter aan bij de originele verhalen, en levert liever zes 'shortform'-mysteries dan één grote plot. Maar het belangrijkste is dat je voor het eerst de geniale speurder zélf mag spelen.

Het genre van de adventuregame, een videogamevorm waarin het vooral draait om mysterie, hersenwerk, exploratie en deductie, is sinds 'Grim Fandango' uit 1998 zo goed als van het aardoppervlak verdwenen, maar werd onder de radar door een aantal reeksen in leven gehouden. Eén daarvan is de 'Adventures of Sherlock Holmes'-serie, een reeks van zes mysteriegames die tussen 2002 en nu verschenen, en met 'Crimes and Punishments' aan haar zevende episode toe is. De nieuwe aflevering breekt met een paar vaste vormelementen uit de reeks. Ten eerste krijg je hier niet één urenlang durend verhaal voorgeschoteld, maar een 'verhalenbundel' van zes losstaande moord-, verdwijnings-, diefstal- en andere zaken, die elk twee tot drie uur van je tijd in beslag nemen. Dat maakt de game ten eerste behapbaar voor spelers die geen zeeën van tijd hebben, en liever kortere maar evengoed volledige game-ervaringen beleven, maar het is ook meer in lijn met het 'shortform'-cachet van het originele materiaal: Sir Arthur Conan Doyle schreef zelf slechts vier volledige Sherlock Holmes-romans en liefst 56 korte verhalen rond de iconische detective.

Verder is 'Crimes & Punishments' een veel modernere game dan de vorige afleveringen, met graphics die prima op hun plaats zijn op de nieuwe gameconsoles en krachtigere pc's, en scènes die zich in een 3D-wereld afspelen. Ook de vorige episode, 'The Testament of Sherlock Holmes', verliet het platte zoekplaatjesdesign van de eerdere games uit de reeks voor een driedimensionaal avontuur, maar deze keer gaan de makers nog een eind verder daarin. Het detectivewerk dat je moet uitvoeren, met afstappingen die je moet doorzoeken naar sporen en verdachten of getuigen die je moet ondervragen, heeft meer weg van dat van 'L.A. Noire', een klepper uit 2011 die eveneens (maar tevergeefs) het adventuregenre terug naar de oppervlakte wilde brengen. Parallellen met die game zitten onder meer in de manier waarop je tijdens je ondervragingen met leugens kunt worden geconfronteerd, en die meteen kunt counteren met een raak gekozen bewijsstuk uit je notitieboekje.

De grootste nieuwigheid in 'Crimes & Punishments', het feit dat je deze keer de speurder zelf kunt spelen in plaats van zijn hulpje Watson, is ingrijpender dan het lijkt: Sir Arthur Conan Doyle bedacht de figuur als een genie, met een buitengewoon observatie- en deductievermogen, waardoor ook hijzelf de vertelling liever overliet aan assistent Watson, die een sterveling zoals u en ik is. Maar in 'Crimes & Punishments' grepen de makers de kracht van dit medium aan om ons in essentie een 'genie-simulator' te presenteren: in de observatie word je een handje geholpen door een soort 'arendsoog'-modus, en wanneer je logische gevolgtrekkingen tekort schieten kun je verbanden leggen in een soort simulatie van de synaptische paden in de hersenen van Holmes. Dat beide gameplay-elementen al eens zijn voorgedaan in andere games (het eerste in 'Assassin's Creed', het tweede in 'Murdered: Soul Suspect') maakt niet zoveel uit: punt is dat ze bijzonder goed bij deze game passen, en op de juiste manier zijn geïmplementeerd.

De omgevingen krijgen daardoor natuurlijk wel het cachet van interactieve zoekplaatjes, met een soort ingeschakelde hintmodus, en het schept voor de makers een mogelijkheid om de meest vergezochte gevolgtrekkingen te presenteren. Maar ook dat is allemaal van geen tel: iedere designkeuze die de makers namen past precies in de verhalen (behalve dan dat nogal geforceerde morele element bij het bepalen van een billijke straf), de productie ziet er bijzonder mooi uit, en de verhalen houden de spanning erin. Het maakt van 'Sherlock Holmes: Crimes & Punishments' de beste B-titel die je dit jaar zult spelen.

'Sherlock Holmes: Crimes & Punishments' verscheen voor de Playstation- en Xbox-consoles en de pc.