Nigeria heeft elk jaar minstens één olieramp zoals in Golf
Het leek wel het einde van de wereld toen een boorplatform van BP in de Golf van Mexico ontplofte en voor het grootste milieudrama uit de Amerikaanse geschiedenis zorgde. BP was maandenlang de vaste schietschijf van de media en de directie werd zelfs op het matje geroepen bij president Barack Obama. In Nigeria keken ze vreemd op door de heisa. Olierampen zijn er immers dagelijkse kost. Een drama van het formaat van de Golf van Mexico komt er ieder jaar wel een keer voor. Maar niemand die er iets van zegt...
"Ik ben 52 jaar en daarmee behoor ik tot de oudste inwoners van mijn land", zegt Nnimmo Bassey van Friends Of The Earth Nigeria op een bijeenkomst in Brussel. De levensverwachting in Nigeria ligt bedroevend laag. Mannen worden er gemiddeld 47 jaar, vrouwen 48 jaar. En reken maar dat de vroege sterfte in het land te maken heeft met de schadelijke impact van olieboringen. Het zwarte goud moest Nigeria rijk maken, maar de bevolking heeft er enkel de ellende van mogen ondervinden.
Dagelijkse olielekken
Nnimmo Bassey overdrijft helaas niet als hij zegt dat olierampen in zijn land iedere dag gebeuren. "De voorbije 50 jaar zijn negen tot dertien miljard vaten olie gelekt. Dat is één Exxon Valdez per jaar." De ramp met tanker Exxon Valdez heeft 21 jaar na datum nog steeds een grote impact op de omgeving van Alaska. De olie lijkt misschien verdwenen, maar op de stranden treft men nog altijd regelmatig oliesporen aan. Het is dus onvoorstelbaar wat de olie in Nigeria heeft aangericht. In sommige rivieren en moerassen is al het leven al lang verdwenen.
Ieder jaar tellen de Nigerianen zo'n 800 olielekken. Dat zijn dus meer dan twee lekken per dag. Vissers moeten al een tijd uitwijken naar andere landen om vis te vangen. Iets wat hen door buurlanden niet altijd in dank wordt afgenomen. In de periode van het oliedrama in de Golf van Mexico lekte de olie in Nigeria meermaals. Maar in Nigeria bezoeken presidenten geen rampgebieden. Deze zomer werd een lekkende bron van Shell in een mangrovebos na twee maanden eindelijk gedicht. Waar ooit veel garnalen en krabben zaten, is het leven vervangen door een zwarte smurrie.
Mensen tellen niet
Olie spuwt in Nigeria overal uit verroeste pijpleidingen die zelden of nooit gecontroleerd worden. Af en toe komen mensen protesteren, maar dat loopt niet altijd goed af. Eerder dit jaar zouden soldaten volgens getuigen demonstrerende vrouwen voor een site van Exxon Mobile hardhandig aangepakt hebben. Mensen zijn helaas bijzaak geworden voor de regering van Nigeria. "President Obama was bezorgd over zijn olielek", zegt Claytus Kanyie, een lokale ambtenaar uit Bodo. "Niemand is bezorgd over ons lek. Het leven in en rond het water is aan het uitsterven. Er zaten vroeger garnalen, nu niet meer."
Gasverbranding
Een ander ernstig probleem is gasverbranding. Oliebedrijven in Nigeria laten het gas dat vrijkomt bij olieboring 24 uur op 24 branden. Dat is een illegale praktijk, maar de overheid laat gewoon begaan. Erger nog, sommige bedrijven beloven het gas te zullen omzetten in energie in ruil voor carbon credits. Op die manier krijgen ze een compensatie als ze het gas niet meer verbranden. Maar dan worden de bedrijven eigenlijk beloond voor criminele praktijken. Enkel een groot land als Rusland doet meer aan gasverbranding dan Nigeria, en meestal dan op geïsoleerde plaatsen.
De bevolking van Nigeria kan dus niet meer dan een beetje sympathie hebben voor de inwoners van de Golf van Mexico. "We vinden het erg voor hen, maar dit gebeurt bij ons al 50 jaar", zegt Emman Mbong, ambtenaar in Eket. De regio in Nigeria beschikt over de meeste mangroven van Afrika en is net als de Golf een belangrijke voedingsbron voor de bevolking. Ongeveer tien procent van alle geïmporteerde Amerikaanse olie komt uit deze bronnen.
Klimaatmisdaden
Planet Watch woonde een lezing van Nnimmo Bassey in Brussel bij. Een week eerder was hij naar de Golf van Mexico gaan kijken en hij besefte dat de problemen ook daar nog lang niet voorbij zijn. Mensen als Bassey pleiten voor een tribunaal voor klimaatmisdaden. Een rechtbank waar mensen of bedrijven aangeklaagd kunnen worden voor milieuvervuiling. Vorige week werd een zaak uit Nigeria voor het eerst voor een gewone rechtbank in Den Haag gebracht. De beklaagde, het Nederlandse Shell, probeerde de schuld op de Nigeriaanse tak van het bedrijf te steken en zelf aan de klacht te ontsnappen.
Bassey pleit voor meer hernieuwbare energie in Nigeria en minder olie. De titel van de campagne vertaalt de nieuwe droom van de Nigerianen: "Leaving the oil in the soil". (gb)
Iedere maandag kan je op Planet Watch een uitgebreide reportage lezen over een probleem of een kwestie ergens in de wereld. VOLGENDE WEEK: IJslandse vulkanen zijn geld waard
