Nintendo kijkt verder dan Mario en Donkey Kong
Nintendo had dringend nieuwe gamefranchises nodig, die mee zijn met de manier waarop vandaag videogames worden gespeeld, gaf het bedrijf zelf toe. Wel, hier zijn ze: met 'Splatoon' bracht de spellenmaker vandaag zijn eigen idee van een onlineshooter op de markt, en met het vorige week gelanceerde 'Code Name: S.T.E.A.M.' probeert het bedrijf de strategiegame opnieuw uit te vinden. Zullen ze genoeg zijn om het tanende blazoen van de legendarische gamemaker weer op te poetsen?
Zet de Japanse videogamemaker terecht in op 'Splatoon' en 'Code Name: S.T.E.A.M.'?
Het is inmiddels al tien jaar geleden dat Nintendo nog een écht nieuwe gamefranchise op de markt bracht: de 'Brain Training'-reeks was, in 2005, een kind van de toen heersende Nintendo DS-gekte. Sindsdien deed het bedrijf vooral verder waar het al decennia goed in is: verder teren op zijn bestaande ronkende namen. Zie bijvoorbeeld Mario en Donkey Kong, die beide hun oorsprong vonden in 'Donkey Kong' uit 1981, en sindsdien hun naam verbonden aan een hele resem aan games.
Hetzelfde geldt voor 'Metroid' (onder ons sinds 1986), 'The Legend of Zelda' (eveneens 1986), Kirby (1992), 'Star Fox' (1993), Pokémon (1995), 'Animal Crossing' (2001), en dus 'Brain Training' (2005). Het valt niet te ontkennen dat Nintendo een rijke stal aan exploiteerbare figuren heeft, maar het werd - zo sprak onder meer hun sterdesigner Shigery Miyamoto twee jaar geleden - ook dringend tijd voor een paar nieuwe.
Die werden precies een jaar geleden boven de doopvont gehouden tijdens Nintendo's persconferentie op de jaarlijkse E3-beurs in Los Angeles. Het is geen geheim dat de spellenmaker het al enkele jaren financieel en commercieel zwaar heeft, en met een barrage aan nieuwe aankondigingen slaagde het bedrijf er toen in om de negatieve teneur die aan zijn merknaam was komen vast te kleven grotendeels terug te dringen.
Ondertussen ging het bedrijf alweer een potje paniekvoetbal spelen (bijvoorbeeld de recente aankondiging dat het een deel van zijn titels en personages op mobiele toestellen, en dus buiten het eigen hardware-ecosysteem, zal loslaten). Maar het optimisme van spelers over de toekomst van Nintendo werd tegelijkertijd voor de langere termijn opnieuw verzekerd met aangekondigde nieuwe games uit bestaande franchises, èn twee nagelnieuwe games, die potentieel nieuwe gamemerken kunnen worden: 'Splatoon' op de Wii U-huiskamerconsole, en 'Code Name: S.T.E.A.M.' op het Nintendo 3DS-zaktoestel.
Die twee games kwamen inmiddels allebei op de markt: 'Splatoon' verscheen vandaag, 'Code Name: S.T.E.A.M.' twee weken geleden. En beide games hebben nu een gigantische taak te vervullen: laten zien dat de Japanse gamefabrikant zijn gevoel voor innovatie, waar hij decennialang op drijft, nog steeds op nieuwe gametitels kan toepassen, en potentieel ook nieuwe spelers naar zijn gameconsoles trekken. Slaagt het daarin? Na wat tijd te hebben doorgebracht in 'Splatoon' kunnen we - voorzichtig - stellen dat er mogelijkheden zijn. 'Splatoon' is een onlineshooter, maar dan een waarin de gameplaywaarden van Nintendo de boventoon voeren: er valt heel wat te knallen, maar dan uiteraard zonder dat er bloed vloeit of doden vallen.
In plaats daarvan schieten spelers met verf: iedere speler neemt bezit van een zogeheten 'Inkling', een personage dat het decor volkladt met verf, en binnen de verfvlekken die hij heeft achtergelaten zichzelf kan transformeren in een soort inktvisachtig wezen, dat zich binnen de zelf afgebakende zones supersnel kan bewegen. Het doel van de game is simpel: door alles vol te kliederen, breid je rustig jouw deel van de spelomgeving in. Dat kan in een singleplayercampagne, maar de echte lol zit hem in het onlinespel, waarin je het - met vier tegen vier spelers - tegen elkaar kunt opnemen.
'Splatoon' is een game die, in zijn spelmechanieken, het hart op de juiste plaats heeft, en ook mee is met de manier waarop jonge spelers vandaag het medium beleven: liefst online, en met mens tegen mens, in een arena die door mensenhanden voor hen is ontworpen. Het aantal spelers die tegenover elkaar kan worden gezet is veel minder dan de enorme veldslagen die in een 'Call of Duty' kunnen worden gevoerd, maar het Nintendopubliek hoeft geen al te grote chaos: ze gaan eerder voor het met grote precisie ontworpen plezier, en dat is ook waarin 'Splatoon' schittert.
Verf als gameplay-element werd al vaker uitgespeeld, onder meer in 'Epic Mickey' en de kleine PlayStationgame 'The Unfinished Swan', maar 'Splatoon' bouwt dat op zich eenvoudige gameplay-element om naar een rake dynamiek. Of die zich ook zal vertalen in een eigen minicultuur waarin spelers hun eigen verhalen en anekdotes maken en die online delen, wat vandaag zo'n beetje de grondvereiste aan het worden is voor het succes van een game, valt natuurlijk nog af te wachten, maar 'Splatoon' heeft goeie kaarten in huis om dat soort evergreen te worden.
Wat niet écht kan worden gezegd over 'Code Name: S.T.E.A.M.', de in de V.S. al twee maanden geleden gelanceerde 3DS-game die deze maand pas bij ons op de markt kwam. De studio erachter, Nintendo's eigen in Kyoto residerende Intelligent Systems, maakte onder meer de 'Advance Wars'- en 'Fire Emblem'-reeksen, en kan dus uitstekende geloofsbrieven voorleggen. Maar conceptgewijs slaan ze de bal een beetje mis.
Zowel in het verhalende idee als in het gamegenre doen ze namelijk - in tegenstelling tot wat ze nochtans zelf durfden te beweren - dingen die al eerder zijn gedaan. Het verhaal van de game gaat over een reeks superhelden uit de Amerikaanse geschiedenis en literatuur, met onder meer Abraham Lincoln, John Henry en Tom Sawyer - al eerder gedaan in de stripreeks 'The League of Extraordinary Gentlemen' (al ging het daar om helden uit de Britse avonturenliteratuur). En de zelfverklaarde grote trouvaille, een tactische game die niet vanuit bovenaanzicht maar in 'third person' wordt getoond, dus met de camera op de rechterschouder van je personages, zat al in de succesgame 'XCom: Enemy Unknown'.
De strijd tegen aliens in de 'steampunk'-omgeving van 'Code Name: S.T.E.A.M.' voltrekt zich met een combinatie van beurtelingse tactische bewegingen over een speelveld van tegels, terwijl het schieten vanuit de losse pols gebeurt. Het is een originele maar wat vreemde designkeuze, die niet door alle spelers zal worden gepruimd. 'Code Name: S.T.E.A.M.' is allerminst een gefaalde game, maar het valt te betwijfelen of de basis die ermee werd gelegd stevig genoeg is om er een nieuwe gamefranchise op te bouwen.
Wat dat laatste betreft is het voor beide titels overigens nog te vroeg: de verkoopscijfers van de komende weken en maanden zijn de échte test. Maar Nintendo kan zichzelf sterken in het feit dat dit tout court een uitstekend moment is om nieuwe gamefranchises op de markt te brengen: het signaal dat àlle consolefabrikanten en grote gamehuizen het afgelopen jaar aan het uitzenden zijn, is dat ze eindelijk doorhebben dat de videogame-industrie zichzelf in een creatieve impasse heeft gebracht door zichzelf de laatste tien jaar zo vast te pinnen op sequels en bestaande franchises. Een heel medium is, met andere woorden, momenteel op zoek naar nieuwe creatieve zuurstof. En deelt dus in zekere zin Nintendo's strijd.
