'The Talos Principle': zoektocht naar het mysterie van de mens

De zopas op PlayStation 4 verschenen puzzelgame The Talos Principle verhoudt zich tot een Tomb Raider of Assassin's Creed zoals een film uit het Sundance-circuit tegenover een Hollywoodblockbuster staat: kleinschalig in de uitvoering, gedurfd in de ideeën die het naar de speler probeert te brengen. Zoals de vraag wat ons menselijk maakt.

Het openingsbeeld van The Talos Principle maakt de speler meteen al een beetje ongemakkelijk: een robot die een jong katje in zijn stalen handen koestert. Het beeld roept een tegenstelling op die zo'n beetje als rode draad door de game loopt. Tijdens de volledige speelduur van The Talos Principle, toch een uur of vijftien, zit je namelijk niet alleen logische puzzels op te lossen, maar ben je ook - vanuit het blikken, elektronische brein van de robot uit die ouverture, die meteen ook het spelerpersonage van de game is - op zoek naar het mysterie van het menselijke bestaan.

Hou je vast als je dat al een béétje zwaar op de hand vindt liggen, want er is meer. De wereld waar je doorheen wordt geloodst door Elohim, de vertelstem van de game die je instructies geeft en zichzelf als een god beschouwt, is een simulatie van de contemporaine wereld, met artefacten uit de menselijke beschaving (metselwerk, bijvoorbeeld!), maar de tekst op de computerterminals die je tegenkomt en de totale afwezigheid van een levende ziel suggereert dat we ons hier op een plaats bevinden waar de mens niet (meer) is. Alleen robots en elektronische vernuftigheidjes, zoals krachtvelden en laserstralen, die moeten worden bediend om obstakels weg te ruimen.

Overdesign

Wat het opzet betreft, lijkt The Talos Principle in niet geringe mate op de twee bekende Portal-games. Ook daarin zat de kern van het spel in het oplossen van logische puzzels en werd je bij de hand geleid door een al dan niet manipulatieve stem die je instructies gaf maar je, wat de narratie van het spel betrof, eerder op een dwaalspoor zette. Het verhaal ontspint zich in The Talos Principle, net als bij Portal, vooral naargelang je eigen ontdekkingen.

De puzzels lijden soms een beetje aan overdesign, en ook de verhaalprogressie is minder clever dan in de Portal-games, waarmee de makers van The Talos Principle hun game graag vergelijken. Maar net als bij Portal 2 introduceert studio Croteam in The Talos Principle tot vrij laat in de game nog nieuwe technieken, en dat houdt de ervaring behoorlijk fris.

Eighties

Voor het uitspitten van de vertelling maakten de bedenkers van The Talos Principle eveneens gebruik van een techniek die al langer dan een decennium bestaat in de videogame-industrie: je moet enorm veel afleiden van tientallen oude berichten op de computerterminals die je tegenkomt, en die lijken op computers uit de jaren 80.

De eighties vormen gedurende de hele game overigens een sluimerend visueel thema. Je ziet het bijvoorbeeld in de alomtegenwoordigheid van hopen computertekst. En de puzzels in de game verwijzen naar oude gameklassiekers uit die tijd, zoals Tetris en Impossible Mission.

Via het vehikel van die oude computerterminals (maar ook QR-codes, een veel moderner verschijnsel) krijgt de kale wereld metafysische vorm en verheft The Talos Principle zich van een gewone 'first person'-puzzlegame naar een simulatie van niet alleen de fysische wereld, maar ook het universum van het menselijke denken. Enerzijds is er een godheid die zichzelf de maker van deze wereld noemt (Elohim dus, wiens stem werd ingesproken door de Britse tv-acteur Timothy Watson), een individu dat zijn eigen vrije wil volgt (de speler), en een wereld die - al dan niet naar een ontwerp van hij die zichzelf de 'maker' noemt - dat individu verplicht om bepaalde paden te kiezen.

Tijdens het nemen van die keuzes, en het oplossen van de omgevingspuzzels, worden er meer en diepere vragen opgeroepen door The Talos Principle. Zoals: 'Hoe kom ik hier terecht?', 'Wie ben 'ik' eigenlijk?', 'Ben ik hier op de planeet Aarde na het uitsterven van de mens?' en 'Maakt mijn probleemoplossend denken mij menselijk?'