Deze videogameklassiekers worden dertig dit jaar

Dertig jaar geleden was de videogame-industrie nog stilaan haar prehistorie aan het ontgroeien. Gamemakers introduceerden in 1986 principes die tot vandaag nog hun invloed hebben op hoe games worden gemaakt, en natuurlijk vonden ook heel wat klinkende namen uit het medium hun oorsprong in dat jaar. Hier zijn zeven van die gameklassiekers die inmiddels dertig kaarsjes kunnen uitblazen, en waar je ze vandaag nog kunt spelen.

Arkanoid

In 1976 maakte Atari - met Steve Wozniak en Steve Jobs als ontwerpers, vlak voordat ze Apple zouden stichten - het spelletje 'Breakout': onderaan stuurt de speler een plank horizontaal over het scherm, waarop hij een balletje moet doen terugkaatsen. Bovenaan is er een rij stenen, die bij de impact van het balletje verdwijnen. Dat eenvoudige concept werd tien jaar later verbeterd door het Japanse gamehuis Taito, dat in zijn 'Arkanoid' elementen als 'power-ups' toevoegde aan de mix (de speler zijn balletje wordt bijvoorbeeld gedurende korte tijd verdrievoudigd), stenen verscheidene fysieke karakteristieken gaf, en levels met stenenrijen in verschillende dessins leverde.

Vandaag te spelen: In 2008 kwam er een Nintendo DS-versie uit, en een jaar later was er de iOS-uitvoering.

Metroid

Een jaar nadat voormalig speelkaarten- en speelgoedfabrikant Nintendo de wereldwijde gameconsolemarkt veroverde met de Nintendo NES, zette het bedrijf met een van de eerste videogames met blockbusterallures aan. 'Metroid' bracht een ondertussen klassieke platformgame, waarin je je hoofdpersonage van corniche naar corniche moet doen springen, in het halfweg de jaren 80 ongemeen populaire 'space opera'-jasje: het speelbare hoofdpersonage was premiejager Samus Aran, die moest infiltreren in de basis van een bende ruimtepiraten en in het diepst van dat bouwsel de Mother Brain, een biomechanische levensvorm die de rovers aanvoert, doden. 'Metroid' zette een eerste stap in wat gamemakers vandaag 'environmental storytelling' noemen: het verhaal wordt verteld door de omgevingen waarin de speler terechtkomt. En dan kwam er, aan het einde, de revelatie dat die stoere, geharnaste premiejager die je urenlang aan het spelen was een vrouw bleek te zijn.

Vandaag te spelen: Wii- en Wii U-eigenaars kunnen deze klassieker, die ondertussen elf vervolggames telt, downloaden via Nintendo's Virtual Console-winkel.

Alter Ego

Voordat Activision uitgroeide tot het blockbusterhuis dat het vandaag is, met titels als 'Call of Duty', was het een gamemaker die artistieke vooruitgang hoog in het vaandel droeg. Dat was vooral te merken in de jaren 80, toen het bedrijf een barrage aan hoogst creatieve titels op de markt bracht, zoals 'Hacker' en 'Little Computer People'. Een game die zeker in dat rijtje slimme klassiekers thuishoort is 'Alter Ego', waarin je in essentie gewoon een mensenleven verkort naspeelt door beslissingen te nemen. Een batterij van multiple choice-vragen doet je bij momenten heel grillige paden afleggen, zelfs beslissingen die je als baby neemt hebben gevolgen voor het temperament en dus de levensloop van je personage, en zware thema's als drugverslaving en pedofilie worden niet uit de weg gegaan.

Vandaag te spelen: Een moderne fanversie van 'Alter Ego' staat voor 5 euro te koop op de iOS App Store en Google Play, maar de klassieke pc-versie valt gratis in de browser te spelen via het Internet Archive.

Defender of the Crown

Op de Commodore Amiga, de goedkoopste én krachtigste huiscomputers van zijn tijd, lanceerde gamehuis Cinemaware een hele reeks videogames die de epische grandeur van een bioscoopfilm moesten benaderen. De eerste uit het rijtje was 'Defender of the Crown', dat een interessante genremix opleverde tussen strategie, diplomatie en pure 'arcade'-actie. Het was eigenlijk een simulator van het feodale systeem in de Middeleeuwen: niet alleen moest je nabijgelegen provinciën veroveren en ervoor zorgen dat ze niet verhongerden, maar ook moest er af en toe aan steekspelen worden deelgenomen of vijandige bolwerken met de harde hand worden veroverd.

Vandaag te spelen: De originele Amiga-versie kreeg een conversie voor iOS en pc: de eerste kan op de App Store worden gehaald, de tweede is te vinden op downloadwinkel Gog.

Out Run

Toen 'Out Run' in de lunaparken landde waren er al racegames, maar die bleven meestal braaf in een autosportsetting. 'Out Run' brak met die traditie door de speler eerder een plezierritje te leveren: ontwerper Yu Suzuki noemde het altijd een 'rijsimulator' eerder dan een 'racegame'. Er waren ook geen echte tegenstanders: de speler reed, in een rode Ferrari Testarossa Spider en met een blond grietje in het passagierszitje, tegen de klok. De weg die je aflegde meanderde aan het einde van iedere stage in twee richtingen, waardoor je dus keuzevrijheid had. Vloog je uit de bocht, of knalde je tegen een van de wegsukkels voor je in, dan ging je bak op spectaculaire wijze overkop, en bleven zowel je spelerpersonage als het blonde delletje versuft op de straatstenen liggen.

Vandaag te spelen: Sega bracht, met '3D Out Run', vorig jaar een geremasterde versie van zijn klassieker uit voor Nintendo's 3DS-zakconsole.

Space Quest I: The Sarien Encounter

Deze half komische 'space opera'-avonturengame toonde vooral hoe gamemakers in 1986 de balans tussen flitsende actie en doordachte 'storytelling' nog aan het uitvinden waren. Je bestuurde je personage met de muis of de joystick, maar alle interactie met de decors en de andere karakters gebeurde via het invoeren van tekst. Het verhaal van 'Space Quest: The Sarien Encounter' bracht je, als doodgewone poetshulp op een ruimteschip dat werd uitgemoord door het vileine Sarien-ras, naar een dorre woestijnplaneet, waarna je je weg vervolgde via een Mos Eisley-achtig rovershol naar een ultieme confrontatie in het commandoschip van de buitenaardsen. De game werd een commercieel succes, waarop uitgever Sierra latere kleppers als 'Leisure Suit Larry' en 'Police Quest' bouwde.

Vandaag te spelen: Een collectie van de drie eerste games uit de serie staat te koop op pc-downloadwinkel Gog.

Annals of Rome

Grondstoffen en middelen verzamelen, landen veroveren én die nieuwe provincies in handen proberen te houden, doordacht oorlog voeren: het zijn kernelementen die vandaag de plak voeren in strategische games als 'Rome 2: Total War' en 'Civilization V'. Maar ze vonden hun oorsprong in vroege oorlogsgames uit de jaren 80, waarvan 'Annals of Rome' een memorabel exemplaar was. De game blonk niet meteen uit in zijn visuele presentatie, die een heel eind onder de capaciteiten van toentertijdse huiscomputers zat: volgens sf-schrijver Orson Scott Card, toen videogamecolumnist voor het Amerikaanse magazine Compute!, leek de game "geprogrammeerd in het Bronzen Tijdperk". Maar hij zette wel een standaard wat zijn achterliggende statistische systeem betreft.

Vandaag te spelen: De pc-versie van 'Annals of Rome' is vrij in de webbrowser te spelen via The Internet Archive.